Obustronne korzyści

Ekonomiści uważają, że rynek doskonale konkurencyjny odpowiada ekonomicznym kryteriom wydajności, ponieważ ceny towarów utrzymywane są na najniższym dopuszczalnym poziomie, przy jednoczesnym zachowaniu opłacalności produkcji. Konsumenci mają szersze możliwości wyboru, ponieważ na rynku działa wiele firm oferujących konkurencyjne towary. Poza tym, tylko przedsiębiorstwa odznaczające się wysoką wydajnością produkcji mogą utrzymać się na rynku. W każdym systemie ekonomicznym występują ograniczenia co do zasobów, natomiast potrzeby klientów są nieograniczone. Uważa się, że w warunkach doskonałej konkurencji zasoby te rozdzielane są w sposób gwarantujący największą opłacalność.
Ta analiza funkcjonowania rynku może wydawać się niezbyt przydatna, skoro w rzeczywistości warunki doskonałej konkurencji praktycznie nie występują. Jednak już w sytuacji rynku częściowo konkurencyjnego ewidentne są korzyści zarówno dla samych producentów, jak i dla społeczeństwa. Stąd też działania w kierunku zwiększenia konkurencyjności na rynku postrzega się jako próbę zwiększenia ekonomicznej wydajności, dzięki której z kolei wzrasta wiarygodność na rynku i tym samym mechanizm ten jest samospełniającą się prognozą.

Podaż

Aby zilustrować to pojęcie, wyobraźmy sobie, że przedsiębiorstwo o nazwie Koala wytwarza napoje chłodzące, w tym również rodzaj coli sprzedawany jako Koala Cola. Co tydzień sprzedaje 5000 puszek coli w cenie 3 złotych każda. Wyprodukowanie jednej puszki kosztuje firmę 2 złote. Tygodniowy zysk producenta Koala Coli pochodzący ze sprzedaży pięciu tysięcy puszek coli minus koszt wyprodukowania tych puszek = (5000 x 3) – (5000 x 2) = 15000 – 10000 = 5000 złotych
Przyjmijmy teraz, że z jakiegoś powodu cena Koala Coli wzrasta do 4 złotych. Jeśli przedsiębiorstwo nadal będzie produkowało i sprzedawało tygodniowo 5000 puszek coli, to jego zysk wzrośnie do 10000 złotych. To bardzo duży przyrost zysku, dlatego też, z dużym prawdopodobieństwem, właściciele i menadżerowie firmy będą chcieli zarobić jeszcze więcej. Aby to osiągnąć, należy zwiększyć produkcję coli. Gdy wzrośnie cena produktu lub usługi, produkcja tego towaru czy usługi staje się znacznie bardzie opłacalna. Jeśli nie zmieniają się inne czynniki, przedsiębiorstwa będą próbowały sprzedać więcej tego towaru.
Jeśli nastąpi coś przeciwnego, to znaczy spadnie cena Koala Coli, firma uzna, że jej produkcja staje się mało opłacalna. W przypadku, gdyby cena produktu spadła poniżej kosztów produkcji, wtedy firma mogłaby nawet doświadczyć strat finansowych. W takiej sytuacji spadnie podaż coli lub nawet jej wytwarzanie zostanie zupełnie wstrzymane.
Gdy przedstawić to graficznie, na osi pionowej zaznaczając cenę, a na poziomej ilość produktu na rynku, punkty wykresu będą podążać z lewego dolnego rogu wykresu do prawego górnego. Taki wykres znany jest jako krzywa podaży, a wygląda w ten sposób, gdyż wyższe ceny pozwalają na uzyskanie większych zysków przy zwiększonej produkcji towaru.
W tym przypadku, jeśli wzrośnie cena coli, będzie to oznaczało, że większa liczba producentów napojów chłodzących może uznać za opłacalne produkcję i dostarczanie coli do sprzedaży. Wzrośnie wtedy natychmiast podaż tego artykułu. Podobnie, gdy cena coli spadnie, to mniej wydajni producenci upadną albo zaczną produkować coś innego. W takiej sytuacji podaż zmaleje.
Wynika stąd wniosek, że jeżeli wzrośnie cena Koala Coli, to jest wielce prawdopodobne, że wzrośnie również ilość tego produktu dostarczanego na rynek.

Zmienne czynniki

Do tej pory rozważaliśmy bardzo proste przykłady podaży i popytu. W obu przedstawianych modelach liczba czynników była stała. W przypadku popytu przyjęto, że dochody konsumentów, jak również i ceny innych produktów, pozostają niezmienne. Jeśli chodzi o podaż założono, że współczynniki określające koszty produkcji oraz ceny innych produktów nie ulegają zmianie. Jednakże cena produktu czy usługi nie jest jedynym czynnikiem determinującym wielkość podaży i popytu.
Jeśli kieszonkowe chłopca wynosiłoby na przykład 16 zamiast 12 złotych, byłby on w stanie kupić większą ilość coli o określonej cenie. Podobnie, jeżeli jego kieszonkowe wynosiłoby 8 złotych, mógłby kupić mniej puszek napoju. Gdy wzrastają dochody, krzywa popytu przesuwa się na zewnątrz z punktu D do D2, z drugiej strony spadek dochodów powoduje przesunięcie się krzywej do wewnątrz z punktu D do D2.
Istnieje kilka innych zmiennych czynników, wpływających na wielkość popytu. Najważniejszymi z nich są ceny innych zastępujących lub uzupełniających dany towar produktów, reklama i moda, a także cena i stopień dostępności kredytów.

Dobra substytucyjne

Produkt zastępczy, to taki, który może zostać zakupiony przez konsumenta zamiast produktu, którego cena wzrosła. Na przykład, jeśli z jakiegoś powodu wzrośnie cena masła, wtedy można stwierdzić z dużym prawdopodobieństwem, że zwiększy się popyt na margarynę. Takie dobra, które mogą zastąpić inne nazywa się substytutami.
Podobnie, gdyby zwiększyła się cena Koala Coli jest bardziej prawdopodobne, że chłopiec zdecyduje się na kupno innego gatunku coli niż, że kupi mniejszą ilość droższego napoju. Może wystąpić
również inna sytuacja: chłopiec postanowi kupić puszkę tańszej lemoniady, zamiast droższego napoju gazowanego. Zjawisko to jest znane pod nazwą substytucji dóbr konsumpcyjnych.
Produkt komplementarny to taki, którego zakup wymusza nabycie innego niezbędnego przy eksploatacji tamtego dobra. Przyjmijmy, że maleje cena odtwarzaczy minidysków. W takim przypadku konsumenci zaczną kupować nie tylko więcej tych odtwarzaczy, ale również samych minidysków.
Wpływ reklamy i mody na podaż i popyt ma ogromne znaczenie; kupujący nowe dżinsy przy wyborze biorą pod uwagę nie tylko cenę różnych marek spodni, istotna jest również moda. Gdy w modzie są spodnie dzwony, jest wielce prawdopodobne, że konsumenci chętniej nabędą właśnie takie spodnie, a nie te o prostych nogawkach, nawet jeśli te drugie będą tańsze.

Podaż i koszty

Cena nie jest jedynym czynnikiem wpływającym na wielkość podaży towaru czy usługi. Wyobraźmy sobie, że związek zawodowy pracowników przedsiębiorstwa Koala wynegocjuje znaczną podwyżkę płac i firma musi zapłacić robotnikom wyższe stawki godzinowe. Zwiększa to średni koszt wyprodukowania puszki napoju z 2 złotych na 3 złote, co spowoduje całkowitą redukcję zysków. Wywoła to zmniejszenie podaży przy nie zmienionej cenie produktu, tym samym powodując przemieszczenie się po krzywej podaży z punktu S do S1 Będziemy mieli do czynienia z odwrotną sytuacją, jeśli całkowite koszty produkcji spadną ze względu na spadek ceny podstawowego surowca do produkcji puszek – aluminium. Przy dowolnej cenie produktu zysk wzrośnie, czyli w tym przypadku nastąpi przesunięcie po krzywej podaży z punktu S do S2.
Ogólnie można stwierdzić, że im niższa jest cena środków użytych do produkcji, tym większy zysk przyniesie firmie wytwarzanie towaru, a więc tym więcej tego towaru będzie ona oferowała do sprzedaży. I odwrotnie, im wyższa będzie cena środków potrzebnych do wytworzenia towaru, takich jak koszty robocizny, czynsz, materiały niezbędne w procesie produkcji, dodatki smakowe do napojów itp., tym mniej zyskowna stanie się produkcja i mniej towaru znajdzie się w sprzedaży.


Szukaj
Ankieta fundusze

    Jakie fundusze inwestycyjne posiadasz?

    • AGIO
    • Bgż
    • Legg Mason
    • Investor
    • QUERCUS

    Zobacz wyniki

Dotacje z Urzędu Pracy
Najnowsze komentarze
Ekonomia WWW dotacja z up zatrudniamy niepelnosprawnych poradniki dla biznesmenow niezbyt dobry biznes gospodarka wolno rynkowa a centralnie sterowana l 2 main nowosci nielegalna sprzedaz jaj czyli szara strefa malego biznesu stosunek ekonomiczny miast przemyslowych a handlowo uslugowych obowiazki we wlasnym biznesie kult miecza w japonii metal w europie l 3 main nowosci l 2 kultura celtycka zelazo w polsce ziemski klimat sezonowe wahania jak sfinansowac kupno samochodu l 4 main nowosci l 3 co robic aby pomnozyc wlasne oszczednosci ekonomia pozwala rozwijac sie biznesowi i finansom w co warto inwestowac pieniadze pieniadze zarabianie w sieci l 5 main nowosci l 4 determinanty podazy elastycznosc cenowa popytu ekonomiczne walory szarej strefy wlasciwy kierunek wielki biznes l 6 main nowosci l 5 rynek nieruchomosci napedzaja kredyty bankowe polska ksiazka techniczna okreslenie inzynier pierwsze zwiastuny kapitalizmu angielskie kopalnie l 7 main nowosci l 6 zmiany w strukturze grupy strategiczne a sila przetargowa potrzebujesz szybkich pieniedzy nauka w trybie ciaglym pozyczki pozabankowe l 8 main nowosci l 7 przewaga wielkiej brytanii banki kredyt hipoteczny kredyt pod hipoteke kredyt mieszkaniowy l 9 main nowosci l 8 dlug publiczny wielkiej brytanii pomoc od panstwa umiejetne prowadzenie finansow profesjonalne projektowanie stron dlaczego w naszym kraju jest relatywnie wysokie bezrobocie l 10 main nowosci l 9 nowoczesna gospodarka szybkie wzbogacenie sie placenie alimentow rownowazenie platnosci deficyt handlowy polski l 11 main nowosci l 10 obsluga deficytu co zawiera zyciorys doswiadczenie zawodowe umiejetnosci referencje l 12 main nowosci l 11 list motywacyjny oczekiwania pracodawcy jak powstaje dlug problemy zwiazane ze splata gospodarka na rozdrozu l 13 main nowosci l 12 umorzenie dlugow wczesna edukacja cechy rozdzial srodkow za i przeciw l 14 main nowosci l 13 oligopol dobro publiczne szkodliwosc spoleczna funkcje rzadu efekty negatywne l 15 main nowosci l 14 hiperinflacja popyt a inflacja deflacja model doskonalej konkurencji monopol l 16 main nowosci l 15 monopole naturalne konkurencja niedoskonala oligopole kartele konkurencja i wydajnosc l 17 main nowosci l 16 obustronne korzysci podaz zmienne czynniki dobra substytucyjne podaz i koszty l 18 main nowosci l 17 podaz i czas przypadek chleba ustawodawstwo co to jest niepelnosprawnosc dyskryminacja l 19 main nowosci l 18 w praktyce ogloszenie prasowe przygotowanie do rozmowy istotne szczegoly w trakcie rozmowy l 20 main nowosci l 19 rozmowy panelowe rozmowy rozlozone w czasie lowcy glow ustalanie wysokosci stop zmiany stop procentowych main nowosci l 20